ANGEL ETXANIZ OLABARRIA “34ku” gogun 43 urte ta gero!

Holantxeik gogoratzen dau Wikipediak ANGEL 34kun bixitxi eta herixotzi:

Angel Etxaniz Olabarria (ZamudioBizkaia193839 – Ondarroa, Bizkaia, 1980ko abuztuaren 30a)  Herri Batasunako militantea, Aurrera kirol elkarteko kidea eta 34 dantzaleku ospetsuko jabea zen.

1964an eta 1968an atxilotuta egon zen.1976an torturak jasan zituen Donostiako poliziaren kuartelean eta urte berean bere dantzalekuak ultraeskuinaren eraso bat jasan zuen. Erasoa Triple A erakunde ultraeskuindarrak aldarrikatu zuen.

1980ko abuztuak 30ean Batallon Vasco Español talde ultraeskuindarreko faxistek erail zuten 34 dantzalekuan. Han zeuden Francisca Urresti (dantzalekuko langilea) eta Noelia Olabarria (Angel Etxanizen lehengusina) ere zauritu zituzten.

Prozesu luze baten ondoren, Espainiako Gobernuak kalte ordaina ordaindu zien Etxanizen familiakoei.

Herrigintzan aritu izan zen. Kirolzaletasuna herrian bultzatu baina, baitez ere, futboletik herria bizi eta biziberritzeko ahaleginean zalea. Aurrera Futbol klubaren zuzendaritzako arduran aritu zen. Oinarritik jardun zuen bere egitekoan, gazteekin eta ez hain gazteekin, herriko futbol talde lana eginez.

Etxanizek gazte-gaztetatik edan zuen Ondarroan bizi zen giro abertzaletik. Herri Batasunako militantea, Frankismo garai betean hasi zen Euskal Herriaren askatasunaren alde lanean: Amnistiaren Aldeko Batzordeetan eta, KAS eta Herri Batasunan ondoren.

Bere ibilbide politiko, futbolzale eta tabernariak herrian pertsona ezagun eta maitatua izatera eraman zuen.

1980ko abuztuaren 30ean izan zen. Larunbat gau batez, ordu bata eta erdiak ziren eta asteburuaz gozatzen ari ziren inguruko gazte asko Klub 34 dantzalekuan. Angel Etxaniz lanean, Noelia Olabarria (lehengusina) eta Pakita Urrestirekin batera.

Gizonezko bat sartu zen lehenik dantzalekura, takilan sarrera erosi ostean. Angel eta Noelia  ikusi zituen barran lanean, edatekoa eskatu eta berehala atera zen. Berriz sartu zen beste gizonezko batekin batera. Lehengoa aurpegi bistan eta pistola eskuan, Pakita takilan lanean ari zenari apuntatzen. Bigarrena aurpegia estalita eta metraileta eskuan, zuzenean joan zen Angel zegoen lekura eta tiroz hasi zen.  Bertan erail zuten Angel Etxaniz. Pakita eta Noelia larri zaurituta eraman zituzten Basurtoko ospitalera.

Klub 34 barruan jaurtitako tiro haien hotsa Amaiak, Angelen emazteak, ere entzun zituen. Izan ere, Angel eta bere familia, Klub 34 dantzalekua zegoen eraikin berean bizi ziren.

Une gogor horiek honela oroitzen ditu Amaia Bedialauneta bere emazteak:

… el 30 de Agosto de 1980 fué asesinado por el Batallón Vasco Español en el bar de su propiedad. Justo el día después de que UCD y otros partidos políticos convocaran una manifestación “antiterrorista”. Le vaciaron el cargador y una vez en el suelo le pegaron un tiro de gracia en la yugular. Con el ruido de las balas, bajé corriendo dejando a los niños dormidos. Pero para entonces ya estaba muerto. Decidí subir su cuerpo a casa. La Guardia Civil se presentó diciendo que querían ver el locar” por si encontraban los casquillos

*Luze jarraitzen dau Wikipediako artikuluk Angelen bixitxiatxik, irakurri nahi dabenak beran ixena sartzi baño ez dakar, https://eu.wikipedia.org/wiki/Angel_Etxaniz_Olabarria.

Ondarruko herrixak ez dau errez ahaztuko ANGEL. Esperantzi ez dou galduko ta egunen baten jakin ahal ixango dou zeintzuk ixan zin bera hil benak (nahiz eta ez dakauen dudaik nortzuk emon ben aginddu bera hiltxeko).

Amaitzeko esan, TURRUNE etxen douenok eskerrak nahi dotzauela emon ANGELen familixiai, gure artxibun lagatxuelako ANGELek eukazen argazkixak, liburuk, posterrak, pankarta bat….altxor bat azkan fiñin.

Argazkixak diñon latxeik: ANGEL, ZURE ODOLA IRAULTZARAKO DA! GOGOAN ZAITUGU!

Belaunaldi barrixak gure herriko iraganan barri eukitxeko eta Angel oroitzeko Ondarruko ERNAIk kartel hau ata dau.

ARTXIBUn NAZIOARTEKO ASTI 2023!

ARTXIBUN NAZIOARTEKO ASTI 2023 ospatzen da mundu zabalin ongo astin tzir ta TURRUNAK be bat etxen dau egun honeaz. Geldike bañe gelditxu baik osotzen guz herriko memoixi gure artxibun. Asko ixan diz euran ekarpenak egin doskun herrittarrak eta taldik. Idatzixak, argazkixak, aldizkarixak, liburuk…ta jasoten jarraitzen dou. Ta zer etxen dou mateixal horreaz? Sailkatu, gaike, urteka, eskanea argazkixak…

Gauza kurioso asko batu douz urtitan tzir: Ondarruko Guardia zibillan kuarteleko bentani, 1936ko herriko Gudari baten kasku, Guardia zibillak kontroletan ibiltxen daben pintxuk (ahaztute laga eiben), etxitako sarreretan ipintxen ben plakak (diktadura garaikuk), Polizi ezberdiñek bota ixan daben gomazko pelotak, pankartak (1.969 ko 3 eskuratu douz) … ta gure altxorrik preziatuena,1956 tik aurrea batutako pillo bat dokumentaziñoi (IMANOL ORUEMAZAGAkn artxibu).

Gure artxibategixe ikustea hainbat lagun eta talde pasa diz Memoixa historikuaz lotute dazenak: Lazkaoko Beneditarrak, Euskal Filmotekakuk, Historia zale ezagunak (Iñaki Egaña adibidez) eta ez hain ezagunak, danak zoriondu gatxue etxen gazen lanatxik.

Danok dakau etxin gordeta paper zaharren bat, lenako argazkixak, gordeti merezi daben gauzan bat,..Guk gustoa jasoko dou nahi ixan ezkero.

48 urte eta gero KOLDO ARRIOLA ARRIOLA gogun!

1975. urteko Maxatzan 23tik 24re bitxarteko goxaldin institutuko ikasle talde bat kurtso bukaerako afatxatik 34re ixuzela, Guardia Zibilan koartel paretik pasaten zin bitxartin, Guardia Zibil batek Koldo Arriolai koartelea sartzeko aginddu emotzan. Koartel madarikatu horreta sartu eta segundu gitxire entzun zan 19 urteaz Koldoi bixitxi kendutzan tirun soinu. Plastikozko poltsa baten sartu eta zamarran kamioin altza eben Koldo kanposanture. Familixiai ixe argirik esan ez eta handik ordu batzuta lortuben euran semin gorputze etxea eruti…

Hilketa hau inpune gelditzeko ahaleginak hasiera hasieratik ixan zin nabarmenak. Koldon ama Zelestina beran lagun bateaz koartelea jun zanin Hidalgo kapitxanak baieztatu eutsen Koldon hilketi eta Imanol Oruemazagak 2000. urtin batutako testigantzetan Koldon ama koartelea lagundu banak hauxe diño: «Cuando pedimos mas precisiones, se nos dijo que iba cantando en voz muy alta y que al llamarle atencion había respondido groseramente. Despues de entrar, según la versión policial, Arriola habría empujado al guardia civil y como consecuencia del empujón el arma habría disparado. Solo había sido un tiro, pero le había matado al chico instántaneamente.» Hauxe ixan zan bertsiñoi ofizialan eta guzurran hasieri.

Imanol Oruemazagak hainbat herritxar eta testigantzai esker argitaratu ban liburu PDF formatun irakurteko loturi lagaten dou hamen. Liburu ikusteko ein klik hurrengoko argazkixan.

Ondarruko Ernaik kartel honeaz nahi ixan dau gogoratu Koldon herixotzin urteurrena:

Eustakio Mendizabal “Txikia” omendu dau Ondarruko herrixak erailketin 50. Urteurrenin

Gaur (Apirilak 19), Eustakio Mendizabal Algortan erail ebeneko 50.urteurrenin, Ondarruko herrixak “Harro hadi kantauri itxasoa” lemapin omenaldi xume baine hunkigarri bateaz oroitxu dau Itsasondoko militanti.

Ekitaldi honetan aitxatu dan modun, Eustakiok baeukan lotura berezi bat gure herrixaz. Beran emazte Anabel herrikidi ixatiaz gain, Txikia eta frankismun kontra eta Euskal Herrixe suspertzea altza zin militantik babes gune modun euken Ondarru.

Txikian figura militanti omentziaz gain, belaunaldi horretan Euskal Herri aske eta sozialisti eraikitxeko hartutako hautuk gaur egunin be bixik jarraitzendabela eta helburuk bete arte ez gelditzeko deixe ein dabe.

“Harro hadi” dinamikiai Algortan antolatu daben bisita gidatu, omenaldixe eta herri bazkaxaz emongo dotse amaieri.

50 urte beteten diz EUSTAKIO MENDIZABAL BENITO “TXIKIA” hil bela!

Astin 50 urte beteko diz EUSTAKIO MENDIZABAL BENITO “TXIKIA” Algortan hil bela (1973ko apirilak 19xan). TXIKIA zuen guda izena… kanta ixan dou sarri, askotan jakin baik zelako lotura estu euki ban Ondarruko herrixaz. Ongoxe domekan, Zazpikak (GARAko astekarixak) ata dau beran inguruko pilla bat datu barri, artikulun egilli IÑAKI EGAÑA historiazali ixan da. IÑAKI herrixan ibili de batetik bestea EUSTAKIO-ONDARRU loturi aztertzen. LUKEN, JOSU, ANGEL, ANABEL, ISIDRO, LUIS, ROSA, LUIS, SORKUNDE… diz beraz harreman estu euki ben herrittar batzuk.

Zazpika astekarixak argitaratutako erreportaji:

Gaur egun danok aho-miñin dabiauen Memoixa historikun zati bat diz sasoi hartan bixi ixan benan testimonixuk jasoti, ta hortan gabiz hainbat lagun han eta hamen.

Txikian erailketin 50. urteurren honetan Ondarrun ekitaldixe da antolatute. Apirilak 19, eguaztena, 19:00etan Alamedan.

Esteban Muruetagoiena Scola gogun!

Gaur 41 urte beteten diz Esteban Muruetagoiena Scola Ondarrutar mediku jasandako tortura basatixan ondorixoz hil zala.

Lehenengoko bidar atxilotu ebenin (1979) ETA erakundeko militante baten bala zaurixak osatzi egotzi dotsen. Bigarrenin, gaur egun ondio argi ez dan arrazoiren bateatxik atxilotu eta 9 egun egon zan inkomunikaziñoi egoeran Donostin eta Madrilen. Aske laga eta hiru egunea hil zan Esteban jasandako torturan ondorixoz.

Ondarruko ERNAIk kartel hau ata dau.

MARTXOAK 3, Gasteizko sarraskixe gogoratzeko lore eskeintzi!

On dala 47 urte Gasteizen gertatu zin hilketak gogoratzen jarraitzen dou Martxoak 3 an. Bihargiñak euran eskubidik lortu nahixan eta “autoridadik” egurre, ondorixuk 5 langille hil eta ehunka lagun zauritu. Erahilketa horren arduradunak, ezti iñun agertzen. Manuel Fraga, Martin Villa…ixen batzuk emotearren. “No os importe matar” esaldixe ezagun eizan egun horretan.

Urte batzuk diz, herrixan lore eskaintzi eta ekitaldixe antolatzen dana egun hau gogoratzeko, eta aurten be halan ixango da. Monolito aurrin batuko gaz baixakun (Martxoak 3) illuntzeko 7 retan. Herriko L.A.B sindikatuk eta ERNAI gazte erakundik antolatu dabe ekimena.

28 urte eta gero Imanol “PORRU” gogun!

1995 eko Otsailan 9an hil zan Imanol Lertxundi Kaltzakorta Ertzainan karga baten ondorixoz. megafonixi pasaten euazen Amnistixin Aldeko Batzordeko kidik atxilotzeko saiakerin aurrin, hainbat herritxar hurbilddu zin gazte honek babestea, ta zelan ez tartin “Porru”. Hamen beran berbak: “Nire seniden bat hor eongo balitxake, gustatuko lestake jendik laguntzi. Horretxeatxik na neube hamentxe, laguntzen”.

Ondarruko Ernaik kartel honeaz oroitxu dau Imanol. Belaunaldi barrixai geuk ez badotsau kontaten herri honen histoixi beste batzuk euran era kontaten saiatuko diz! Memoixi burrukan eraiki!

JESUS MARI ZUBIKARAI BADIOLA, JHISA gogun, 43 urte ta gero!

Eztou ahazten eta eztou nahi ahaztu!

Wikipediatik atata:

Jesus Maria Zubikarai Badiola (OndarroaBizkaia1958 – AginagaEibarGipuzkoa1980ko otsailan 2a), Jhisa ezizenez be ezagune, ekintzaile abertzali zan. 22 urte eukazela Ondarrun bahitu eta hilik agertu zen Eibarko Aginaga auzun, mendixan, bide bazterrin botata. Bederatzi tiro jo zioten, bost gorputzin eta lau burun. Batallon Vasco Español delakoak hartu zuen bere gain Zubikarain hilketi. Hil benin Euskadiko Ezkerrako kidi zan.

Atxiloketak

Jesus Maria Zubikarai atxilotu eta Basauriko espetxin egon zan 1975ean, ETA (pm) erakundeko kidi ixatin akusaziopin. 1979an osteabe atxilotu ben. Bahitu eta hil ben egunin, etxin afaldu ondoren lagunakin urten ban kalea, eta neskalagunakin egon zan goxaldeko 05:30ak arte. Ordu horretan beran etxea jun zan, bakarrik. Horrez gero ez da gertatu zenaren barririk. Zubikarain gorputze bide bazterrin botata agertu zan Eibarko Aginaga auzun, mendixan. Bost tiro eukan gorputzin eta lau burun. Ingurun bi kaskillo eta bota baiko beste bala bi topa ben. Aginaga auzoko baserritarrak 06:30-07:00 tartin tiro hotsak entzun bela esan ben, Zubikarain gorputze agertu zan aldin.

Ispasterreko ekintzi

Zubikarain hilketa bexperan Ispasteren ETAk eindako ekintzin erantzun modure egin bela pentsatzen da. Ixan be, otsailan 1in ETAko komando batek Guardia Zibilan konboi batei eraso eitzan Ispasterren. Ekintzan 6 guardia zibil eta Goio Olabarria eta Xabier Gorritxategi ETAko kidik hil zin.

Lehen ordutan, komunikabide batzuk zabaldu ben Zubikaraik ekintza horretan parte hartu bala. Beste aldetik, hildako horietako hiru guardia zibil Ondarruko kuartelekuk ei zin, eta otsailan 2 xan, bertako guardia zibil batzuk “hiltzaileak” deitzen ibili zin kuartelan aurretik pasatzen zan jendiai.

Batallon Vasco Español

Deia egunkaixai eindako dei batez ezezagun batek esan ban hilketi Batallon Vasco Españoleko “Jose Maria Arrizabalaga” komanduk egin bala. Polizixak esan ben ezezagun batek Gernikako Guardia Zibilan kuartelea deitu bela hilketin barri emoteko. Ezezagun honek esandako leku Eibarren euanez, Eibarko kuartelekuk jun zin eta bertan topa ben Zubikarain gorputze.

Egun berin, Batallon Vasco Españolek bere gain hartu ban Yolanda Gonzalez Martinen hilketi.

Mobilizaziñoi jendetsuk ein zin Ondarrun Zubikarai omendu eta hilketi gaitzesteko. Udalak Batzar Berezixe ein ban, 1500 lagun bertaratu zin JHISAn hileteta eta greba orokorra egin zan herrixan otsailan 7xan, polizixa ugariren probokaziñoin erdixan. Hiletetan, beste batzun artin, ETA(p-m) erakundin lore-koroi erun ben.

Hilketin egillik

ETA (pm) erakundik Mario Gonzalez Blasco bahitu eta hil ein ban 1980ko abuztun 2an. Haren gorputze Zubikarai hilik agertu zan lekun laga ben, Jhisan argazkixe paparrin iseitxe. Abuztun 8 xan eindako erreibindikaziñoin ETA(p-m)k esan ban Mario Gonzalez zala Zubikarai hil benenetako bat, holaik onartu bala hil aurretik eta gainerako partaidin ixenak be baeukela. “Informazio zerbitzu jakin” batekuk zile esan ben, eta horren artin Cecilio Paul de la Montaña guardia zibil “torturatzaili” euala esan ben.

Halan da be, horretaz aparte ez da bestelako ikerketaik ein eta ETA(pm) erakundik be ez ban kasu honen gaineko bestelako informaziñoirik inoiz zabaldu.

Onarte Wikipedian JHISA atxik topa douen informaziñoi.

Gure galderi de, ZEÑEK HIL BAN JHISA? Noiz zabalduko diz jentintzako Guardia Zibillan artxibuk? ERRUDUNAK NUN DAZ?

Guk bittartin JHISA gogoratzen jarraitxuko dou. EZ ZATXUAU AHAZTUKO!

*Albiste honen helburu TRASMISIÑOI ziurtatzi de. Belaunaldi barrixak jakin birdabe zertzuk gerta zin gure herrixan. Bertsiñoi ofizialan gañetik badizela gertakizun errealak. TURRUNIN hoixe lantzen gabiz.

Ondarruko ernaik urreurrena gogoratzeko informaziñoi kartel hau ata dau: