ANABASA EREMUAk 25 urte (1997-2022)!

Jode, urtik zelan pasaten dizen, atzo zalakun, danok be gaztia giñan. Gogoratzen zaze Gaztetxe zarran ingurun kamaraz betetako goxaldik, herri erdixe aktore lanak etxen, mozorrotute… ba hori dana gogoratzeko hainbat ekimen prestatu dotxue orduko gaztik, gaurko beteranuk! Hasteko ANABASA pelikulin inguruko erakusketa bat antolatu dabe Udaleko erakusketa arteun hillan 18 txik 27 re. Sasoi hartako argazkixak, gidoi, kartelak, erropak.. eongo diz ikusgai.

Azaroak 19 (zapatu) ANABASA EREMUA pelikulin proiekziñoi eongo da frontoin arratsaldeko 7:30 tan eta gero 9 xak aldin THE GOMINOLSen kontzertu Jai Braianen,

Urteurrena dala eta sare sozialetan be hartu dau leku ANABASA EREMUAk, facebook, instagram… daz sasoi horretako argazkixak eta abar izeitxen

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0MUAWYhpicbKcmzC4vv3mGxswi9g1AuMS3JJY3jYWjL3L1h8Y9T1zUVCGsY2KotkPl&id=100087132813765

https://instagram.com/anabasaeremua?igshid=YmMyMTA2M2Y=

Argazkixak: Yolanda Eizagirre

Fran Aldarondo Badiola erailbeneko 43. Urteurrena

43 urte pasa diz Fran Aldarondo Badiola “Ondarru” hil bela Guardia Zibilak Ibarrako Izaskun auzoko Maita Goikoa baserrixan. Hasieran ETA erakundeko militanti eta gero Komando Autonomo Antikapitalistetako erakundeko partaidi. 1977ko sasi indultuaz kalea urten ban azkenengoko presu ixan zan “Ondarru”. Bi urte geruaua hil ban Guardia zibillak.

Artxibuko argazki honetan ikusi leike 77an fran askatu ben egunin Ondarruko herrixak ein dotsan ongi etorri beru.

Franek beran konpromiso militantiaz aurrea jarraitzeko autu ein ban eta bi urte berandua KAA ko kide zala hil ben Guardia Zibilak enboskada baten. Hauxe da erailketin momentun euazen lekukun testigantzi:

«Hamabi eta erdiak aldera tiroketa handi bat entzun genuen, eta goialdetik gorpu bat amiltzen ikusi. Baserritik hurbileko belaze batean gelditu zen, artean bizirik. Behean gelditutako guardia zibil batek, hurbildu, eta tiro egin zion berriro».

Fran Aldanondoren gorpuak hamabost bala zulo zituen, gehientsuenak bizkarraldean. Nortasun Agiria aldean eduki arren Gobernuak ez zuen haren nortasuna adierazi, Egin egunkariak publiko egin zuen arte.

Hilketin ondoren herrixak momentu horretako mobilizaziñoi ahalmena erakutsi ban. Burutu zan herri asanbladan 3 egunetako lutu ezartzi erabaki ben. Urrixan 19an greba orokorra. Herriko ikurriñak krespoi baltzakin. Hainbat manifestaziñoi…

Hileta elizkizunin 6000 lagun inguru batu zile esaten da.

Ondarruko Ezker Abertzalik memoixa kolektibun ingurun etxen dabilen lanketin barrun, oroimen plaka hau ipini ban Fran jaxo zan etxin aurrin. 

Plaka horretan QR kode bat agertzen da, hori eskanea eta wikipediako Franen orrialdea bideratzen zatxu: https://eu.m.wikipedia.org/wiki/Francisco_Aldarondo_Badiola

Batzuk inposatu nahi doskun errelato bakarran aurrin, memoixa kolektibu osatzi gelditzen gazku. Etorkizuneko belaunaldixai iraganan inguruko trasmisiñoi etxi geure esku da, bestelan etsaixak eingo dotsa.

Irailak 27, GUDARI EGUNE!

1975. urtin diktaduri atzanetan euala 5 militante antifrankista erahil zitxun espainiar estatuk ( E.T.A. ko bi kide, TXIKI eta OTAEGI eta hiru F.R.A.P.ekuk BAENA, BRAVO eta SANZ ), ordundik aurrea urtero GUDARI egune ospatzen dou egun honetan. Denporiaz, egun honen esanahixe zabaldu ein zan eta gaurko egunez, Euskal herriko ASKATASUNAn alde gatazkin ondorixoz hil dizen herrikide guztik omentzen douz. Aurten be eztou hutsik eingo, Alamedan batuko gaz urtero lez falta dizen guztik gogoratzen.

Ondarruko Ernaik bideo hau argitaratu dau 2022ko Gudari Egunan kontextun.

Iluntzin monolito aurrin batu diz herritxarrak urteroko lora eskeintzan:

42 urte pasa diz Angel Etxaniz Olabarria faxistak erailbenetik.

42 urte beteten diz gaur (abuztuak 30) Angel Etxaniz TripleA ko paramilitar faxistak erail ebena.

Herrixan oso ezagune zan Angel, Frankismun kontrako militante abertzali zalako, Aurrera kirol elkartin oso inplikata eualako, kirolzali zalako…

Herri Batasunako militanti zan eta beran jardun politikuatxik hainbat mehatxu jaso ixan ban, atxiloketak eta torturak be jasan ban, bera erahil ben eta beran lantokixe zan 34klubai be behin baino gexauatan eraso eitzen. 1980ko abuztun 30 goxaldin enkaputxatako gixon bi sartu eta hamarnaka tiro bota dotsen Angelei eta bertako beste hiru biharginei. Angel momentun hil zan eta beste 3 lagun zauritxute erun eben ospitxalea, bat larri. Triple Ako txakur paramilitarrak euran gain hartu ben erailketa hau, <<por rojo y separatista>> hil ebela esan ben euran komunikaun.

Gaba guztin herriko kanpai eta turrune martxan egon zin eta hurrengo egunetan hainbat protesta burutu zin.

Justizixaik ez da egon sekule Angelentzat, beran hiltzailik estatu terrorismuk babestute inpunitate osuaz bixi ixangozin seguruena, horren adibide argiketa ofizialik ez zala ein sekule.

Angelen histoixi wikipediako lotura honetan da xehetasun gehixauaz azaldute.

https://eu.m.wikipedia.org/wiki/Angel_Etxaniz_Olabarria

Gaurko egunez, on dala 47 urte erail ben Koldo Arriola

1975. urteko Maxatzan 23tik 24re bitxarteko goxaldin institutuko ikasle talde bat kurtso bukaerako afatxatik 34re ixuzela, Guardia Zibilan koartel paretik pasaten zin bitxartin, Guardia Zibil batek Koldo Arriolai koartelea sartzeko aginddu emotzan. Koartel madarikatu horreta sartu eta segundu gitxire entzun zan 19 urteaz Koldoi bixitxi kendutzan tirun soinu. Plastikozko poltsa baten sartu eta zamarran kamioin altza eben Koldo kanposanture. Familixiai ixe argirik esan ez eta handik ordu batzuta lortuben euran semin gorputze etxea eruti…

Etsipen handiko egunak ixan zile esaten dabe testigantzak. Hileti herri guzti txakurrak hartute euala burutu zan, protesta bat edo beste ein zan, Guardia Zibilan kontrako pankarta batzuk be ipiniben herrixan… Futbol partiduk bertan bera laga, herriko denda eta tabernak zarratute egon zin… Orokorrin herri guztik sentiu ban tristura handiko egunak.

Koldon herixotzin ingurun 2010in argitaratutako liburu PDFin eskuragarri da ondorengo lotura honetan: Ondo lotutako hilketa baten istorio beltza bezain sakona .

Koldon lagun, irakasle, herritxarran… sasoi horretako testigantza eta dokumentoz da osatute Imanol Oruemazagak hainbat lagunen alkarlanaz batea argitaratutako lan hau.

Argia aldizkaxan efemeridin atalak gogorarazi dau gaur Koldon herixotzi. Bertan esaten dau Itoiz taldik Hilzori II kanti eskeini dotsanela euran ikaskidi zan koldoi.

Ikastaru Etxelilan, Ondarruko herrixan histoixi eta emakumin memoixi, irudixetan!

Irakasli:  Idoia Telleria Maritxalar, argazkilarixe, formatzaili eta bideratzaili

Egutegixe: Maiatzak 3, 10, 17, 24 eta 31 (martitzenak) Ordutegixe: 17:30-20:00    Leku: Etxelila     

Antolatzaili: Etxelila eta Udaleko Berdintasun Saila

Matrikuli: 10 €

Ixena emoteko matrikula fitxa bete eta ordainketi ein bihir de. Goxetan, Udal Diru-Bilketa bulegun (Kantoipe 3an) etxeko aukeri eongo da, eta arratsalditan, Etxelilan (Artibai 3, goiko pisun

Ikastaruai buruz: Ondarruko herrixan histoixi emakumin ahotsetik eta bizipenetik kontatuko dan espazixu eskainiko da. Argazki zaharrakin Ondarruko memoixi errekuperatuko da emakumin ikuspegitik. Argazkixak eta irudixak landuko diz, komunikazio tresna gisa, oroitzapen eta gertakari sozial eta pertsonalak azaleratzeko eta danan ondari ixateko. Argazki eta irudxakin collage, muntaia, sormen lanketi eingo da murala ixango danan eredugarri.

ESTEBAN MURUETAGOIENA SCOLA gogun 40 urte ta gero!

40 urte pasa diz bañe eztou ahazten ESTEBAN MURUETAGOIENA SCOLAn erahilketi. TORTURI zer dan galdetzen dabenai, https://es.wikipedia.org/wiki/Esteban_Muruetagoiena orri honetan sartzeko esatetzau.

Esteban, 1982Ko martxun 15in atxilotu ben, 10 egunez tortura gogorrak jasan zitxun eta 3 egunea hil zan torturak eragindako zaurixan ostin. Estatu españolak noiz onartuko dau komisaldegixetan gertatutakuk? Ondarrutar askorek pasa ixan dotxuen momentu gogorrak atxilo aldixetan argitxuko diz egunen baten? Gogoratzen dozue ITZIARREN SEMEA abestia? ANDONI ARRIZABALAGAk pasazitxuenak komisaldegixan?

Bittartin guk ESTEBAN urtez urte gogoratu ixan dou. Irudixak hor geatuko diz betirako.