BURGOSko PROZESU 50 urte ta gero!

Aurten beteten diz 50 urte BURGOSko epaiketi eizaneku. Diktadura Frankisti pil pillin euan bañe Euskal Herrixak bere nortasunan berpizkundin zutabik jarri zitxun ordundik aurrea. Ordurarte galtzallin billurre sumaten zan gure herrixetan, illuntasune, neki… Gazte belaunaldi barri batek NAHIKURE! esan eta gidaritzan jarri zan, horren aurrin estatu frankistik epaiketa militar bateaz erantzun ban. 16 lagun epaitu zitxuezen eta horretako 6 rei heriotz-zigorrak eskatzetzen ta 754 urteko kartzelaldixe 16 ontzako. Hamen lagatetzuau gure artxibun topa douzen sasoi hartako idatzi batzuk.

Epaiketi ein bitxartin mobilizaziñoi ugari eizin Euskal Herri guztin. Holaik azaltzen dau idatzi honek Ondarruk zelan erantzun ban:

“Iñor ez da eskolara joaten. Portua geldi dago. Itxas-ontziak lotuta, kamionak ere egun horretan ez dute arrainik eroaten beste herrietara, lantegi guztiak ere geldik, dendak erdiak itxiten dira, taberna bat bakarrik itxitxen da, baina bai taberna eta dendetan ez da iñor sartzen, jende guztia etsean dago eta Ondarroako kaleak hutsik agertzen dira”.

Elixin barrun mugimendu gogorrak egon zin egoeri salatzen (behe mallako fededunak)

Bañe jerarkixi (beti lez) albo batea beatu ban

Irudi honeaz amatxukou (dana esanda gelditzen da). Gaur de egune ondiokan damoik ez dabena erakutsi.

Angel Etxaniz Olabarria omendu dou erailketin 40. urteurrenin

40. urte pasa diz Ondarruko herrixai sekule ahaztuko ezgakon gaba horretatik. Kanpai eta turrun hotsa, giro nahasixe, lehenengoko manifak, jenti kalin… Angel Etxaniz edo herrixan ezaunaua ixan dan hogetahamalauko Angelei 1980ko abuztuko gaba honetan kendutzen bixitxi estatun aginddupin biharra etxen ben mertzenaxo faxistak.

Herri batasunako militanti, Aurrera kirol elkarteko kidi, herrigintzan pixo handixe eukan pertsoni… ezkertiarra eta abertzali. Errepresiñoi lehenengoko pertsonan ezautu ban Angelek, atxiloketak, torturak, negozixuai erasuk… eta berak esaten eban modun “DEMOKRATAK” kendutzen bixitxi.

Gaur (Abuztuak 29), Angelek eta beran senidik merezi ben omenaldixe eskeini dotsa herrixak. Emoziñoiz betetako ekitaldi xume honetan, oroimena eta justizixi aldarrikatu dou pilobat herritxarrek. Angelen modun argitxu baik dazen estatun hilketak argitzi eta justizixi be eskatu dou gaur 34 diskoteka aurrin.

Pedro Lasartek “Toxu” emon dotsa hasieri ekitaldixai berak egun horrek espetxin zelan bixi ixan ban kontaten. Gure helburu politikuk lortzeko bidin, herri mugimenduk euki daben, dauken eta eukiko daben inddarra nabarmendu dau.

Agurre eta lora eskeintzin ondoren, Angelen seme Aiertek be emoziñoiz betetako berbak bota dotxuz. Eurak umik zile, aitai bixitxi kendu eta ingurukukandik jakin bela zelako pertsona handixe zan euraneko atxe. Euran amai (Amaia) bixotzez eskertu dotse egoera gogor horrei aurre ein eta kemen guztiaz familixi eta seme alabak aurrea atati.

Ekitaldixe amaitzeko Ezker Abertzalik irakurketi ein dau eta Angelek Euskal Herrixan alde emondako guzti goraipatu dau. Danon moduko herritxar arrunt bat zala esan geinke Angel. Euskal nazio askapen mugimendu osatu ixan daben milaka militanten moduku. Jente arrunt baine konprometitu, norberana bai, baine ondukune eta danona be borrokatzin aldeku. Memoixin ingurun pauso handixak emoti tokaten gazku. Errekonozimendu, egixe eta oroimena bultzatute Herri honen parte ixan dan eta ondio be badana idazti geure esku da. Eta gaur omenaldi honeaz hoixe nahi ixan dou bultzatu. Alde batetik pasa zanan egixe konta, senidik eta hurrekuk babestu eta etorkizunin aurrea etxeko behar-beharrezku dan errekonozimentu eta justizixi aldarrikatu. Gure ondorenguai trasmitiu nahi dotsauen hori geuk idatzi bir dou, bestelan etsaixak idatziko dau eta.

Eueldixak ez lagundu arren eta eguneko euri zaparraraik handixenak omenaldiko tarte horretan bota arren, herritxarrak ez diz uxatu eta aterkin azpixan egon diz Angelei eta familixiai merezitxako omenaldixe etxeko. Herrixan sarri esaten douen modun, TXINGOR-EURITXAN be aurrea beti!

Hamen lagaten dotsuau urteurren honen harire ata dan eskuorrixe eta wikipedian idatzitxako Angelen inguruko artikulu:

https://issuu.com/turrune/docs/angel_diptikoa

https://eu.wikipedia.org/wiki/Angel_Etxaniz_Olabarria

Gora Angel eta gora Euskal Herri aske eta sozialisti!

40 urte datoz Angel Etxaniz Olabarria faxistak erail ebenetik! Zapatun ekitaldixe

1980ko abuztun 30in erailben Angel Etxaniz Olabarria BVE ko faxistak.

Angel militante abertzale eta ezkertiarra zan, batxe aurrera kirol elkarteko kidi be. Herrixan asko maitxatutako pertsoni zan Angel, 34 dantzaleku ospetsuko jaui be bazan eta handixeik gelditxugakon Angel hogetahamalauku ezixena.

Herixotza hau beste asko eta asko modun argitxu baik gelditxu zan. Herri modure Angelek merezi daben omenaldixe eingo dotzau Zapatun (Abuztuak 29) 20:30etan 34ko parin.

Denporakin batea geu be teknologixa barrixeta amoldaten gabiz eta orri hau sortu de wikipedian Angelei buruz dakauen informaziñoi guztiaz:

https://eu.m.wikipedia.org/wiki/Angel_Etxaniz_Olabarria

“Memoria kolektiboari heltzea beharrezkoa da, gure herriaren memoria kolektiboaren parte da hau ere, memoria latzaren parte. Egia, justizia eta erreparazio eskubideak lanketa handia suposatzen du. Eta guztiok ez gara leku beretik abiatzen. Zauriak osatu nahi baditugu, isiltasuna ezin da aukera bat izan. Ukatuak edo isilduak izandako sufrimenduak izendatzea eta gertatutakoaren memoria kritikoa lantzea beharrezko dira jendarte justu baterako. Ikertzea, aztertzea, biltzea, hausnartzea, argitaratzea, oroitzea, eta ez ahaztea.”

ANDONI ARRIZABALAGA BASTERRETXEA gogun 36 urte eta gero!

1960 eta 1970. hamarkadan Ondarruko herrixak bixi ixan zitxun gertaeran (politiko, sozial, kultur eta kirol) pertsonai ezagunetarikoena billakatu zan ANDONI. Antifrankismun borrokan eredu (ETAko kidi), langillik antolatzen ( Euskal Herriko CCOO sindikatuko sorkuntzan), Dantzai porrokatu (SILBERIOn jarraitzalli), Mendizale amorratu (hil be han eizan), Jaizali (argazkixak ikusti besteik ezta)….Azpixan dakazue goxan idatzitxako guztin baieztapena.

ANDONIai atatako azkanengoko argazkixe da beheku, hil baño ordu batzuk ariñaua atataku

San inazioko jaxak gogoratzen

Aspaldi gaztik ixati laga douenok gaurko eguneko oroitzapenak gogun dakauz. Celedonio eskolako jolas tokixan parranda asko botatakuk gaz ta faltan botaten douz urte haiek. Gau pasak, sokamuturrak, txozna inguruko anbienti, errekako jolasak…Hamen dakazue gure artxibun topa douzen urte horretako egitarau desbardiñak, zihur gaz argazkixak be eongo dizela sasoi hartakuk, guk gustoa gordeko genduke. Animaten bazaze korreo honeta bixaldu: otzara@hotmail.com

Ondarrutarrak ez gaz aldatzen!

Baieztapen hori ezta guri. Geure Artxibuk arakatzen ibili gaz eta dokumento honek billatu douz. 1956 tik 1973 rarteko idatzixetan irakurriko dozuenak gaur egunekuk dizela emoten dabe. Behatu bestelan.

Lelengoku, PLAXAN aurten eukiko douzen araun antzeakuk topa douz 1956 ko idatzixin.

Bigarrena, SATURRANen kutsadurin ingurun atatako idatzixe 1967 xan. Nahiz eta EGUZKI talde ekologistaik ez euan ordun.

Hirugarrena, 1956 ku. Gaur egun covid 19 dala ta dendak ordutegixe zaindu birdabe, ordun excelentisimun aginduz.

Laugarrena, KOFRAXAko lonjin ingurun 1958 ko idatzixe. Gaur eguneku emoten dau. Saltsi ordun, saltsi gaur.

Bostgarrena. Bai ordun bai gaur gure seme alaban heziketiaz arduratzen zinak euazen. Idatzi hau 1968 ku de.

Seigarrena, herriko kirol taldik bai gaur bai ordun krisi ekononmikuk gainditute euazen (diru beharrin), behatu 1973 ko idatzi hau

Zazpigarrena, 1962ko idatzixe da hau. AEK sortzeko euan bañe euskerin alfabetatzin lelengoko pausuk hasitxe euazen herrixan.

Ta Zortzigarrena, DEBEKU beti DEBEKU. 1971 ku de azkana. Txistu ta Tanboliñe joteko debeku ipini ben, horren aurrin imajinaziñoi.

Amaitzeko esan, nahiz eta 50 urte baño gexa pasa ordutik ona, antzeako gauzak gertaten dizela gaur egun.