Asteburun Ondarrun egon da Itsasutik (Lapurdi) etorritxako gazte talde bat, herriko gaztik gonbidatute. Helburu iparraldeko eta hegoaldeko gaztik alkar ezautzi ixanda.
Herrixe erakutsitze bertokuk, jolasak ein dotxuez, bazkaldu… parranda be alkarreaz jundi, ta gaur goxin Kalamendi be altza dabe ondioik gorputze osoik eukenak.
Aste batzuk barru Ondarruko gaztik jungo diz Lapurdire, Itsasu ezautzea.
Gaurko partidun hasieran Anjel Etxaniz omendu dou, gaur 34 urte beteten dizenin bera hil bena. Beran familixi eon da Zaldupen, eta bertan bildu gazen herritar guztiok ekitaldi xumi baina hunkigarrixe eskaini dotzau Anjelei.
Eskerrik asko Zaldupea etorri zazen guztioi eta omenaldixan parte hartu duzuenoi.
Beste argazki hau, atzo bertan atataku de. Eta Kofrai zaharrin agertutako pankartik esaten daben lez, geuk be esaten dou ANJELen herixotzi ez douela ahaztuko eta gure oroimenin geatuko dala betiko.
On dala 34 urte hil ben Angel Etxaniz 34an. “Ezezagun” batzuk diskotekan sartu eta tiruk botatsen. Batallón Vasco Españolak aldarrikatu ban hilketi.
Angel Herri Batasunako militanti zan, eta Aurrera zan beran pasinoi.
Sekule ezta egon justizixaik ez Angelentzako ez beran familixintzako be. Angel hil benak libre daz kalin, beti egon dizen latxeik. Hauxe da Espainik eskaintzen doskun justizixi.
Guk Angel ez dou sekule ahaztuko, gure herrixan hiltxuezen beste ondarrutar abertzalik ahaztuten ez douzen latxeik.
Amatxu diz Bilboko jaxak. Ondarrutar asko pasa diz bertatik. Batzuk suak ikustea. Bestik parranda. Baine egon diz ondarrutar batzuk urtero latxeik txosnetan borondatez biharra etxea jun dizenak. Guk eguzkizaleak konpartsako txosnan egon dizen ondarrutarran (eta markinarran) argakixak jaso douz.
Datorren urrixan 3tik 12re, Uxukuk Bitxoren biharrakin erakusketa bat ipiñiko dabe Alamedako erakusketa aretun. Hau ekintziau aprobetxauaz, Artelanekuok be fetxa horretxetan pentsarou etxi Bitxorei pentsata geunkan omenaldixe. Holaik bateratu eingo gendukez ekintza bixok, erakusketi eta omenaldixe.
Jente asko etorri gasku Artelanekukana galdetzen omenaldixatxik, edo “konta neuaz” edo “gauzatxu bat dakat preparata” esaten.
Idea guztik bateratzeko eta omenaldiko eskaleta bat preparateko batzartxu bat etxen barou?
Afunta agendan: IRAILAK 10, EGUAZTENA, 20:00etan Kofraxa Zaharreko 2. pisun.
Zure ingurun ezautzen bazu baten bat interesata euki leikena, esaizu eta datorrela bera be, fale?
ARTELANEKUK
Aupa gazte ta ez hain gazte:
Herrixan ein dizen muralan ondorixoz sortu dizen tirabiran ingurun pare bat gauza dakauz esateko.
Udin etorreriaz bat, mikromatxismu lantzen hasi zan Ernai. Lelengo ta behin mikromatxismu zer dan azaltzi de inportanti. Egunerokotasunin normaltasun guztiaz onartzen dizen jarrera matxistak diz, askotan ikusezinak. Adibide argixena erabiltxen douen hizkeri de, adibidez neska bat jantzitxe dun moduatxik guarra deitzetzauenin, edota neska bat hainbat mutileaz lia eta puta deitzetzauenin, aldiz mutile egoera bardinin puto amu ixango litxake.
Hainbat ekimen ein douz honen gaixan ingurun, honen artin 100 gazte baño geuxauaz ein douz elkarrizketak. Muralak etxen be parte hartu gendun. Gure asmu zeresana emon eta mikromatxismun ingurun eztabaidi sortzi zan, benetan pentsaten douelako feminismun bidin pauso asko dazela emoteko, eta gaztiok horretan asko dakau etxeko eta ikasteko. Gu prest gaz eta gogotsu ga gainea.
Azkenik nahi dou esan gure intentzinoi ez zanela hau muturreko egoeri sortzi, eta gitxiaua eztabaidi horrenbeste desbiderati, gure asmu ez zan konfrontaziñoi sortzi, benetan bixi douzen egoera injustun aurrin hausnartzi baño. Argi nahi dou laga, guk muralan ondorixoz pasa dizen gertaeretan ixelako zerikusirik ez douela euki.
Beti agertu ixan gazen morun, danon iritzixak entzun eta alkarreaz biharra etxeko prest gaz. Beste baik,
Ondarruko Ernai
Listo, amatxu diz jaxak. Batzuntzako luziei ixango zin, bestintzako motzei. Baine gexenok ondo pasako gendun, hori ziur!
Ah, eta ahaztu aurretik Leokadiai gauza bat nahitsau esan: zeinek esan dau guapo edo guapa ezin leikela deitxu? Klaro deitxu leikena! Baine ezinddana da neska baten atzetik guapaka ibili baboseaten eta akosaten, natxe neskik jamonik ez ein. Hori ez! Akosati ezta ligati!
Gora andramaixak!
(Eskerrik asko Eneko, Fernan, Itxaso eta Ainhize argazkixakatxik)
Kalitan agertu dizen muralak hari luzi daz ekarten. Interneteko eta mobiletako sare sozialetan bolo bolo dabil gaxe. Eta geuk be mezu asko jaso douz, eta ondo pentsa bir ixan dou zer publika eta zer ez.
Atzo jaso gendun lehenengoko mezu, esaten hilan 13an mutil bat murala ein daben neska bateaz sartu zala, guapa deitzen eta molestaten, eta egoera oso biolentu sortu bala. Handik ordu batzuta mezu bardine zabaldu zan mobiletatik, mutile zein zan eta zer eiban esaten.
Mutilan ikuspegixe ezautzeko aukeri be euki dou, interneteko sare sozialan bidez. Beran ustez mural bat etxen daben pertsona batek kritikak jasoten jakin bileuke.
Guk pentsaten dou duda baik muralak kritika ein bir dizela, eta kontrako kritikak be entzun ein bir dizela. Baine eraso pertsonalik ez dakarren mural batei ezin gako erantzun eraso pertsonal bateaz. Eztabaidi eta kritiki bai. Atake pertsonalik ez.
Beste alde batetik, peni emotesku eztabaidi desbideratu ein dalako. Emakumik jasoten daben biolentzixin kontrako pintadak herrixan agertu eta eztabaida guzti zentra da ia guapa deitxu leiken edo ez diskutiutea.
Gauza bat da lagun batei esati oso mutil edo neska guapu dala; beste gauza oso diferente bat da gabaz neska baten atzetik ibiltxi guapa deitzen eta baboseaten, natxe neskik kasoik ez ein.
Bigarren situazinoi askotan gertaten da eta emakumin kontrako biolentzixi de duda baik. Eta bai, horren aurrin emakumik defendiuteko eskubidi dauke.
Amaitzeko, nahi dou esan honen temin ingurun dakazuen iritzixak argitaratzeko prest gazela, beti be atake pertsonalik ez dan bitxartin.
Ondo ondo pasa andramaxak, eta alkar errespeta.
Turrune! 