Bixar, 40 urte beteko diz militar txilenuk estatu kolpi emon eta herrixak boto bidez aukeratu ban lehendakaixe hil bela. Beraz batea milaka lagun “desagertu” zittuezen, haren umik lapurtu, beste milaka kartzelaratu eta beste askok ihes ein behar ixan ben. Hau dana amerikako estatu batun babesaz.

Gaur 33 urte hil ben Angel Etxaniz HBko militanti, 34 klubin biharrin euala. Beran hilketi Triple A erakunde paramilitar espainol eta faxistik aldarrikatuban, eta “rojo” eta “separatista” zalako hil eixeben.

Herrixan oso ezagune zan Angel, frankismun kontrako militante abertzali ixan zalako, eta oso kirolzali zalako be bai. Aurreran oso inplikata euan.

Beste abertzale eta ezkertiar askoren herixotzak lez, hau be argitxu baik geatu zan. Justizixa espainolak ez ban ikertu zer pasa zan, nahiz eta familixik froga asko aurkeztu. Egixe eta justizixi eskatzen jarraitzen dou.

Gaur, ondarruko kalitan, Angelen argazkixak agertu diz.

Urtik jun ta urtik etorri ta arazo bardinakin jarraitzen dabe gure arrantzalik. Azken baten arazu hauxe da: gure uretan GUK ez douela agintzen. Beste txori batek abestuko leuke BRUSELASen gure interesak GEUK defendatuko bageunkez.

Zeta datorren hau danau? Harainun goxaldin gerta zan gertaeri dala ta. Ontzi batetik bestea antxoak pasateattik geldiarazi zittuezen Hondarrabixako bi arrantza-ontzi, eta Baxonako porture erun zitxuezen. Europak, arrañe itsosun elkartrukatzi debekatzen dau.Baine gasoilak dakarren prezixuk ikusitxe, zein ibiliko da porture jun etorrike?

Atxiloketa horren aurrin, Kantauri itsasun dabizen arrantzontzi gexenak, Baxonako portu aurrin batu zin (galiziarrak, kantabruk, euskaldunak) euran desadostasune erakusteko. Beraz, baixakun gure kostaldin ez zan eguneko antxoaik saldu.

Ta onduko estaduaz (frantzesakin) itsosun dakauen gatazki ez dala gaurku erakusteko hamen dakazue, 1990 urtin atatako bideue. Esaten dabe irudi batek dana esaten dabela, zuek erabaki.

Hau bideu eztakiau noizku dan, baine urte asko dakar, hori ziur.Bertan, ihauterixak eta mielotxin agertzen diz, Kresalako bandiaz kalez kale dantzan.

Honeaz bideuaz omenaldi bat nahi dotsau ein urtez urte herriko kulturiai eusten dabizen elkartiai. Eskerrik asko!

(eta segi, segi bixaltzen zeuen bideuk!)

Bideo zaharrak jasoten jarraitzen dou. Ongun, jaxetako irudi batzuk lortu douz. Noizko jaxak diz honek?

Gaur bete diz 82 urte Espainiako bigarren errepubliki sortu zana. Guk abertzalik ez dou geure egun lez gogoratzen, bañe ondo da jakitxi euskaldun askok hori lortzeko einben lana. Ondarrutar errepublikano askok be gerran burrukatu ben, askatasun eta eskubide sozialan alde.

Gogoratzeko egune dala eretxi gazku. Euskaldunok beran babesin lortu genduzen inoiz euki douzen eskumen handixenak  (geure diruk, geure pasaportik, geure armada…). Egixe da espainiar errepubliki beran interesan truke ixan zala holako eskuzabala, bañe sasoi hartan ia BURUJABE osuk ixan giñala iñok ezingo dau ukatu.

Guk geure EUSKAL ERREPUBLIKA baten ametsin, zoixontzen douz alboko naziñoiko errepublika zalik, eta gogoratzen douz Saturranen errepubliki defendiutearren hil zin emakume guztik. Eta bat etxen dou estatuko beste hiri askotan errepublikin eta autodeterminazinoi eskubidin alde etxen dazen manifestazinoikin.

Azpiko argazkixe 1936xan BERRITXUKO udalin euan Errepublikako banderi de.

Gaur eguneko ABERRI EGUNAk eta sasoi hartakuk oso desberdiñak diz, nahiz eta gutzako zentzu bardiñe dauken: egun hau Euskal Herrittarron jai nazionala da.

Franko garaixan dana debekatute euanez, eta bilurraz bixi giñanez, gitxi ausartzen zin hori egunoi gogoratzen. Ezkutun ospatzen zan, bai bazkai berezixan bittartez edo norberan etxitan lehenako gauzak gogoratuz.

Bañe gaztik alla zin odol barrixaz ta Aberri egune ospatzen hasi zin, ITXASUn (Lapurdi) lelengoz, ta hurrengo urtitan beste herri eta hiri batzutan. Eta aldarrikapen desberdiñan bittartez frankismuai aurrea etxi lortu ben.

Behian agertzen dizen oktabillak eta idatzixak Ondarruko kalitan ta buzoitxan jasotakuk diz. Sasoi hartan ONDARRU borborka egon zan. Esaten dabe, Ondarrun vietnamita ( gaur eguneko multikopista) bat eixeuan gau ta egun biharrin. Gero hain ezagune eingo zan capitan HIDALGO pikolo-buruk amesgaiztuk eukitten eizitxuzen hareaz makiniaz. Inoiz ez ban topa!

Goiko bi idatzixak 1969ko ABERRI EGUNEKO deixak diz eta behiku 1970eku

Amaitzeko, honek 1972xan atatakuk diz, eta nahiz eta ABERRI EGUNAN ospakizune (borroka egune) ixan gai nausixe, TXAPELAn hilketiai ettengako aipamen berezixe.

ONDARRUN barra muzturrin ein zin pintada erraldoik hori astokeixi salatzeko.