Gaur egun hain ozen oihukatzen douen ANTIFAXISMUn berbin konnotaziñoin arpexe da ANDONI BEDIALAUNETA LAKA,”XARE“. Frankismun aurrin altza zin gazte belaunaldiko partaidi ixan zan eta ordaiñin ostixak eta kartzeli jaso ban beste hainbat kidikin batea bañe ez ben iñoiz atzea ein.
Gure “modernitatea” errazagoa izango zen, arrazoimenak eta zientziak eta kritikak ekarri izan balute. Bakarrik, Gernikako bonbek eta Eliza katolikoaren ustelkeriak eta gazte batzuen irakurketa klandestinoek ekarri bazuten, ez dago zer harriturik, izpirituaren ustelkeria eta bonba artean klandestino jarraitzen badu gero. Joxe Azurmendi, Oraingo gazte eroak.
XAREn eta lagunan kontzientziaziñoi eta militantzixi frankismun kontrako mugimendun kokatu birde, mendi taldin, trasmisiñoin eta herrixan zapalkuntzin ezinegonin eta danan gañetik E.T.A. erakundin ingurun mugitzen hasi zin lagunakin. Euran lelengoko ekintzak margoketak ixan zin, Ondarrun gogoratzen dan era honetako lelengoko pintadi Plaza Musikatik Elixako korreta dun aldapan eiben: Batasuna, Askatasuna eta Indarra. Talde sendo bat antolatu ben ekintzak aurrea eruteko (gero gexenak kartzelan amatxu ben), ANDONI ARRIZABALAGA, IÑAKI GARTZIA, JESUS MARI ARAMAIO…hortik aurrea hainbat “lan “ei zitxuen herrixan bai ekintzen bidez (Ikurriñak isei alta tentsiñoiko postitan adibidez) bai propaganda arlun herrixe suspertzeko, 1969ko udaberrixan (Apirilak 3an) atxilotu zitxuen arte.
Azpiko esku orrixak 1967 eta 1968 herrixan zabaldutakuk diz.
1969ko urrixan 27xan Burgosen bost Ondarrutarren aurkako gerra kontseilu (Sumarisimo. Causa 28/69) ETA erakundekuk zile eta ANDONI ARRIZABALAGA BASTERRETXEAi heriotz zigorra kondena ben (fiskalak eskatzen ban modure), indar gutxiko bonba bat ipintxearren (Guardia Zibilak erabiltzen ban Ondarruko udaltzaingun kotxin kontra). Bi urteko kartzela zigorra be ipinitzen, hil aurretik bete beharrekoak. ANDONI BEDIALAUNETA LAKA eta JESUS ARAMAIO ETXABURUai 25 urteko espetxe-zigorrakondena zitxuen. J. IÑAKI URIBE BENGOA absolbiu eiben. Bost epaituk euskeraz berba eiben juzixun eta epaimahaia ez bela onartzen esnaz, epaile buruk kalea bota zitxuzen. Kartzela desbardiñak “ezagutu” zitxun, Basauri, Burgos, Segovia, Teruel, Zamora, Carabanchel… 1976xan Segoviako kartzelan presta zan ihesaldixe antolatzen parte hartu ban.
Hau dana gertaten zan bittartin herrixe borborak euan. Iñoizko mobilizaziñoirik handixenak gerta zin (gogoratu frankismun bixi ixan zan errepresiñoi).
Amnistixan legin ondorixoz, 1977ko urtin urten ban kalea XAREk lagunakin batea eta handik herrire agertu zin.
Gazte eroak deitzetzen ordun XAREn lakoxiai. Berba gitxi eta ekintzi ixan ben oiñarrixe, DANA emoteko prest egon zin belaunaldi zoragarri eta maitagarrixe, atsedena hartzi tokaten gakue on. Borrokan etxen dabenak BETI GOGUN!
Turrune! 